DQMg. Yumurtalıklar karın boşluğunda, rahmin iki tarafında bağlarla serbest olarak asılı duran organlardır. Kadınların doğurganlığını sağlayan yumurta hücresi oosit bu organda depolanır. Ayrıca beyinden salgılanan hormonların etkisi ile FSH-LH yumurtalıklardan salgılanan hormonlar, adet düzenini sağlar. Her ay hormonların etkisiyle yumurtalıklardan yumurtayı içeren küçük bir kist oluşur. Bu kiste folikül denir. Yumurta büyüyen folikülden atılır ve sperm ile buluşursa oluşan embriyo hormonların etkisi ile rahimden oluşmuş dokuya tutunur. Gebelik oluşur. Yumurtalıkta bebeği erken dönemde besleyen bir kist oluşur. Gebelik oluşmamış ise adet kanaması ile son çok kadın hayatının bir döneminde yumurtalıklarında kist problemi ile karşılaşabilir. Yumurtalık kisti yumurtalıkların yüzeyinde veya içinde, içi sıvı ile dolu olan keselerdir. Yumurtalıklardaki kistler genellikle herhangi bir belirti göstermez, çoğu zaman rutin jinekolojik kontroller sırasında fark edilir. Kistlerin en sık görülen belirtileri adet düzensizlikleri, karında şişlik, karın veya kasık ağrısı, sindirim sitemi bozuklukları, idrar yolu şikayetleridir. Yırtılabilir, kendi ekseni etrafında dönebilir veya kistlerin içine kanama olabilir. Bu durumda şiddetli ağrı huylu kistler belirgin bir rahatsızlık vermediği gibi, bazen tedavi de gerektirmeyebilirler. Kötü huylu kistler muayenede büyüklük ve dokulara verdiği zararla değerlendirilir. Menopoz sonrası ortaya çıkan kistlerin kötü huylu olma olasılığı yüksek olduğu için bu dönemdeki kadınların jinekolojik kontroller noktasında çok daha dikkatli davranması over fonksiyonu itibarıyla kistler üretebilir. Üreme çağındaki her kadın her ay içinde yumurta hücresini barındıran follikül adı verilen küçük bir kisti geliştirir ve yaklaşık 2 cm çapa erişen bu yapı adet döneminin 14. günü civarında çatlar. Bu yumurtlama dediğimiz bir olaydır ve her ay olur. Ancak bazı adet dönemlerinde farklı etkilerle söz konusu folliküller aşırı büyüyebilir ya da kist içerisine yumurtlama sırasında aşırı kan dolabilir. Bu şekilde oluşmuş kistler 8 cm çapa dek ulaşabilirler ve fonksiyonel kist olarak değerlendirilirler. Bir ya da iki adet dönemi beklemekle kendiliğinden ortadan kalkarlar. Bu tip kistlerin varlığı durumunda acele cerrahi kararı vermek gereksiz operasyonlara yol açar. Ancak yumurtalıkta ortaya çıkan birçok kist tipinden bazıları kanser olabilir. Fonksiyonel kistlerin birçoğu şikayete yol açmaz. Muayene sırasında farkedilir. 1-3 ay içinde kendiliğinden kaybolabilirler. Doğum kontrol hapları yumurtlamayı baskılayıcı özelliklerinden dolayı tedavide kullanılırlar. Kist içine kanama olduğunda şiddetli ağrı olur, ağrı kesici kullanılarak takip edilebilir. Nadiren yumurta kisti çatlarken damara isabet eder ve batın boşluğuna yumurtlama sırasında kanama olursa, operasyon gerekebilir. Kist yırtılmalarında ani başlayan ağrı oluşur. Kist sıvısı karın organlarını saran periton denilen zar tarafından emilir. Bu hastanede takibi gerektirir. Kistler batın boşluğunda asılı duran yumurtalıkların kendi etrafında dönmesine ve yumurtalığın dolaşımının bozulmasına neden olabilirler. Bu durumda da ağrı olur. Takip ve gerekirse laparoskopi kistik tümörler sıklıkla ortaya çıkabilir. Bunların bir kısmı iyi huylu, bir kısmı da kötü huylu olabilmektedir Ayırıcı tanı açısından vajinal yoldan yapılan ultrason çok büyük önem taşımakla beraber bu yolla kistin büyüklüğü ve kist içi özellikleri değerlendirilerek tanı koymamıza yardımcı tümör belirteçleri sık kullanılır. Bunlardan CA-125 denen over kanserlerinde yüksek oranda pozitif olan markerdan oldukça kistleri durumunda ne zaman cerrahiye başvurulacağı oldukça önemlidir. Fonksiyonel over kistlerinde 6-8 haftalık gözlem altında beklenmesi en uygunudur. Eğer kist bu süre içerisinde kaybolmamış ya da nitelik değiştirmemişse cerrahiyle alınmalıdır. Ancak tümör özellikle kanser kuşkusu durumunda daha dikkatli olunmalıdır. Cerrahi öncesi değerlendirmelerle doğru tanı ancak % 80 civarında operasyonKanser kuşkusu olduğunda operasyonla kist çıkartılır. Patolojik inceleme sonucunda tümörün cinsi belirlenir. Yumurtalık kanserlerinin yaklaşık üçte ikisinde ileri dönemde tanısı konulabiliyor. Bu durumda karın içerisindeki bütün tümör çıkarılmaya çalışılıyor. Kitle küçültülmesi denilen bu ameliyat ile rahim ve yumurtalıkların alınması gerekiyor ve gerekirse tümörün çıkarılmasına izin verecekse bağırsaklardan, dalaktan ve hatta karaciğerden bir kısım alınmasına dahi başvurulur. Ameliyat sırasında tümör çapı bir 1 cm nin altına düşürülmeye çalışılır. Jinekolojik onkoloji deneyimi olan cerrahlarca bu yüksek oranlarda başarılabilmektedir. Over kanserleri kemoterapiye çok duyarlı olduğu için, tedaviye kemoterapi ile devam mutlaka yapılması gereken testler hangileridir? KİST NEDİR? Hemen her kadının hayatının bir evresinde yumurtalıklarında saptanabilen ve genellikle tedavi gerektirmeyen, birbirinden farklı birçok türü olan ve hormonların etkisinde gelişen içi sıvı dolu kitlelere kist denilmektedir. Yumurtalık kistlerini ve özelliklerini anlatmadan önce normal bir kadında her ay olan döngüyü anlamak gerekir. Kadında bulunan ve tıp dilinde over denilen yumurtalıklar kadınlık hormonları denilen östrojen, progesteron ve erkeklik hormonu denilen testosteronu üretmenin yanı sıra her ay insanoğlunun üremesi için gereken yumurta hücresini oosit de oluşturmakla görevli bir organdır. Rahmin her iki yanında fallop tüpü denilen oluşumların yanında bulunurlar. Yumurtalıkların görevi ergenlik dönemiyle birlikte başlar ve menopozla birlikte biter. Bu nedenle adet dönemi başlamayan ya da menopozdaki kadınlarda kist oluşumu nadir görülmektedir. Bu süreç boyunca ürettiği hormonlarla her ay kadının gebe kalması için uygun koşulu hazırlar ve kadın gebe kalmazsa oluşturduğu tüm koşulları adet kanaması döneminde eski haline getirir. Bu arada da oositin olgunlaşmasını sağlayarak döllenmenin gerçekleşeceği yer olan fallop tüpünün içine gönderir. Östrojen döllenen yumurtanın tutunabileceği ortamı hazırlarken, progesteron gebeliğin devamını sağlar. Eğer gebelik olmazsa aşırı üretilen progesteronun bir anda üretilmesinin durmasıyla kişi adet dönemine girer ve bir sonraki ay için yumurtalıklar yeniden yumurta üretmeye başlar. Bu döngü yumurta hücresinin bitmesiyle son bulur ve kişi menopoza girer. Oosit içi sıvı dolu bir keseciğin folikül içinde korunur. Hormonların artmasıyla birlikte bu kesecik en zayıf yerinden çatlar ve oosit serbest kalır. Arkada kalan kesecik ise tıpta corpus luteum olarak bilinen sarı cisimciğe dönüşerek progesteron salgılamaya başlar. Tüm bu evreler ultrasonografi aracılığıyla izlenebilir. Yumurtalık kistlerini üreme çağındaki kadınlarda sık rastlanılan ve çoğu iyi seyirli olan, çoğu zaman tedavi gerektirmeyen ve kendiliğinden kaybolan oluşumlar olarak tanımlayabiliriz. YUMURTALIK KİSTLERİNİN ÇEŞİTLERİ Fonksiyonel İşlevsel KistlerBu kistler yukarıda anlatılan foliküllerin büyümesi veya sarı cismin gerilememesiyle oluşurlar. Doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen kistler bu gruptadır. Folikül Kistleri Adından da anlaşılabileceği gibi foliküllerin aşırı büyümesiyle oluşan kistlerdir. Genellikle 5 cm’den daha ufak çaptadırlar. Genel belirtileri bulunmaz ve bir kaç adet döngüsünden sonra kendiliğinden kaybolabilirler. Fark edilen kistler de verilen doğum kontrol hapları yardımıyla kaybolurlar. Corpus Luteum Kistleri Genellikle ağrılı olan bu tür, sarı cisimciğin aşırı büyümesi ve içine kanama olmasıyla ortaya çıkar. Sarı cisim ortadan kalkmadığı için progesteron salgılanmaya devam eder. Bu durumda adet kanaması gecikebilir. Folikül kistlerinden daha büyük olan bu kistler 8-10 sm’lik boyutlara ulaşabilir hatta takip sırasında büyümeye devam edebilir. Bu kistlerde kendiliğinden veya doğum kontrol hapları yardımıyla küçülüp kaybolabilir ancak bu durum folikül kistlerinden daha uzun sürmektedir. Endometrioma Halk arasında “çikolata kisti” olarak bilinen bu kistler rahim iç duvarının over dokusunda ortaya çıkmasıyla karakterize olan ve endometriyozis olarak bilinen içi koyu kahverengi, eskimiş kanla dolu olan kistik bir oluşumdur. Polikistik Over Hastalığı Çok sayıda ve çok küçük boyutlarda olan kistlerin yumurtalık içinde bulunması durumudur. Bu durumun sebebi herhangi bir nedenle uzamış yumurtlama süresine bağlıdır. Her ay çatlaması gereken foliküllerin gelişimlerinin bir aşamada durması ve yumurtalıklarda kist halinde kalmasıyla oluşurlar. Bu durum sürekli tekrar ettiğinde yumurtalıkta çatlayamamış birçok kistik yapı görülür. Dermoid Kist Yumurtlama işleviyle alakalı olmayan ve vücuttaki her dokudan bir parça içerebilecek olan teratom denilen kist türüdür. Kistadenom Yumurtalıkları dıştan saran tabakanın iyi seyirli tümöral oluşumudur. YUMURTALIK KİSTLERİNİN SEBEPLERİ Bilinen en önemli nedeni hormonal düzensizliktir. Hormonlara bağlı olarak foliküllerin çatlayamaması ya da büyümeye devam etmesinin yanında geçirilmiş over enfeksiyonları ve çok fazla radyasyona maruz kalmak da over kistine sebep olabilir. BELİRTİLERİ Çoğu kez rutin taramada fark edilirler. Kadında adet düzensizliği, karında şişkinlik, karın ağrısı, idrar yolu şikâyetleri ve sindirim sistemine ait yakınmalar oluşturabilirler. Bu şikâyetler çoğu hastalık için ortak olduğundan kişiler bunu önemsemezler. Nadiren oluşan kistlerin patlamasıyla şiddetli ağrı ortaya çıkabilir. Kistlerin mesaneye baskı yapmasıyla sık idrara çıkma, bağırsaklara baskı yapmasıyla kabızlık, bazen iştahsızlık, kilo kaybı, hafif bulantı gibi yakınmalar ortaya çıkabilir. Bunların yanı sıra ilişki sırasında ağrı, karında ve kasıkta dolgunluk, karında ele gelen kitle hissi de oluşabilir. Tüm belirti ve bulgular kistin özelliğine ve büyüklüğüne bağlı olarak değişebilmektedir. TANISI Over kistlerinin tanısı genelde rutin muayeneler veya başka bir sebepten dolayı yapılan jinekolojik muayene ve ultrasonografiyle konulur. Kistlerin iyi veya kötü olduklarının ayrımında ise genelde; Hastanın yaşı ileri yaşlar, menopoz sonrası, puberte öncesi kötü, Kitlenin büyüklüğü ve şekli büyük ve düzensiz görünümdekiler kötü, Basit kist/solid kist ayrımı basit kist iyi, Etrafa olan yapışıklığı ne kadar yapışıksa o kadar kötü, Hassas olup olmamasına bakılır. TÜMÖR MARKERLARI NELERDİR? Hiç bir sadece tümör markerleri isaretleyici tanı için kullanılmaz. Sadece tanısı konmuş tümörlerin tedavi takibi ve nüksünde kullanılır. Over içinde Ca125, Ca15-3 sık kullanılanlardır. OVER KİSTİ TEDAVİSİ Eğer kist 10 cm’den büyükse, çevre dokuya yapışıksa, yüzeyi düzgün değilse, solid kısımlar içeriyorsa, iki yumurtalıkta birden kist varsa iyi huylu olma ihtimali bile olsa kötü gidişat gösterebilme potansiyelleri nedeniyle bu kistler ameliyatla çıkarılmalıdır. Kist 6 sm’den küçükse, muayene ile rahat hareket edebiliyorsa, sadece sıvıdan oluşuyorsa basit bir kist olma ihtimali çok daha yüksektir ve bir kaç ay takip edilebilir. Verilen tedavi sonrası kistte gerileme olmuyorsa ameliyat etmek gerekir. NÜKS EDER Mİ? Kistler alındıktan sonra hastayı 6 aylık muayene ve ultrasonografi ile takip etmek uygundur. Bazı kötü huylu kistler yaptıkları invazyonlar nedeniyle tekrar edebilir. Ancak uygun bir cerrahi sınırla çıkarılmışsa ya da iyi huylu bir kistse nüks ihtimali azdır. adet kanamasıerkeklik hormonufallop tüpüfolikülkadınlık hormonlarıoositÖstrojenoveryumurta hücresiniyumurtalıklarda kist Rahimin gebelik döneminde büyüyen bebeği barındırmak dışında bilinen bir işlevi yoktur. Bu nedenle ailesini tamamlamış bir kadında kistin iyi huylu olduğu düşünülse dahi yalnızca kistin çıkarılması yerine beraberinde her iki yumurtalığın birden ve hatta rahmin de tümüyle alınması önerilebilir. Bu öneri kadın tarafından çoğu durumda antipatik karşılansa da kadının bu ameliyat sayesinde ileri yaşlarda gelişmesi muhtemel üç kanser türünden yumurtalık kanseri, rahim kanseri ve rahim ağzı kanseri tümüyle kurtulmuş olmasının getireceği avantajlar göz ardı kisti nasıl çıkarılır?Genel olarak söylemek gerekirse bir yumurtalık kistinin yerleşmiş bulunduğu yumurtalık dokusundan tümüyle çıkarılabilirliğinin temel belirleyicisi kistin türü ve yumurtalık dokusu içindeki ve basit yapıdaki kistler genellikle çok basit bir şekilde etrafındaki sağlam yumurtalık dokusundan "soyularak" çıkarılabilmektedirler. Endometriozis hastalığı seyrinde gelişen çikolata kistleri bir yandan endometriozis hastalığının genital organlar ile komşu organlar arasında yapışıklıklara neden olabilmeleri, öte yandan sıklıkla yumurtalık dokusunun derinliklerinde ve genellikle birden fazla sayıda olmaları nedeniyle daha zor çıkarılırlar. Yine de çoğu durumda sağlam yumurtalık dokusunun korunması çoğu durumda kistler ise çıkarılmaları nispeten zor kistlerdir ve bazı durumlarda tüm yumurtalık dokusuna yayılım gösterdiklerinden sağlam doku bulunması zor olabilir, kistle beraber yumurtalık dokusunun da çıkarılması belirtileri gösteren ve çoğu durumda acil şartlarda yapılan ameliyatlarda yumurtalık dokusu canlılığını korumaya devam ediyorsa yalnızca kistin çıkarılması mümkün olmakla beraber bu olasılık maalesef çok yüksek olmamaktadır. Yumurtalık kistlerinin ne şekilde çıkarılacağının belirleyicisi de yine kistin türü ve büyüklüğüdür. Orta büyüklükte ve etraf dokuyla yapışıklık oluşturmamış kistler, laparoskopi için başka engel teşkil edecek bir durum söz konusu değilse karnın açılmasına gerek kalmadan bu kapalı ameliyat yöntemiyle çıkarılabilirler yumurtalık kisti operasyonlarının çok büyük çoğunluğu bu şekilde yapılır. Büyük kistler, yapışıklık oluşturmuş kistler ve kanser olma şüphesi taşıyan kistler için laparotomi karnın açılarak ameliyat edilmesi tercih edilir.​Sezaryen esnasında kist çıkarılmasıGebelik dönemi yeni bir kistik oluşumun ortaya çıkmasına neden olan bir durum değildir. Ancak yine de bazen sezaryen esnasında tesadüfen bir yumurtalık kisti saptanabilmektedir. Böyle bir durumda kistin sezaryen operasyonunun bitiminde, bulunduğu yumurtalık dokusundan ayrılarak çıkarılması veya bu mümkün değilse o taraftaki yumurtalığın tümüyle çıkarılması ameliyat süresini biraz uzatmak dışında bir sorun çıkarılma ameliyatının riskleri nelerdir?Kist çıkarılma ameliyatları genel anestezi altında uygulanan ameliyatlardır. Bu nedenle genel anesteziye bağlı oluşması muhtemel riskler bu ameliyatta da ortaya çıkabilir. Dikkatli bir ön değerlendirme ve tecrübeli bir doktor tarafından verilen anestezi bu riskleri çok uygulanan jinekolojik ameliyatların tümünde genital organlarda yapışıklık oluşma riski vardır. Bu yapışıklıklar yumurtalık ve tüpler etrafında olduklarında bu organların işlevlerini olumsuz yönde etkileyerek gebe kalamama veya zor gebe kalma nedeni olabilirler. Ameliyatın kısa zamanda tamamlanması, yapışıklığı en aza indirmek için ek bazı önlemler alınmasıyla bu risk azaltılabilmekle beraber ameliyat laparoskopi gibi çok az yapışıklık oluşumuna neden olan bir yöntem kullanılsa dahi tümüyle önlemek mümkün değildir. Kist çıkarılma ameliyatlarında ön planda yalnızca kistin çıkarılması planlanmasına karşın sağlam yumurtalık dokusunun bulunması her zaman mümkün değildir. Bu nedenle her kadının bu tür ameliyatlarda kistin bulunduğu taraftaki yumurtalığın da alınma olasılığını bilmesi son derece esnasında kistin kanser olduğunun düşünülmesi ve bunun ameliyat devam ederken yapılan acil patolojik incelemeyle doğrulanması durumunda da her iki yumurtalıkla beraber rahimin de alındığı daha geniş bir ameliyat yapılması gerekebilir. Kist çıkarılması için kullanılan teknik ameliyata bağlı riskleri etkileyen diğer bir durumdur. Laparotomi ile yani karından girilerek yapılan açık ameliyatlarda bu yöntemin getirdiği riskler, laparoskopi ile yani ince borularla karını açmadan kamera yoluyla uygulanan ameliyatlarda ise bu yöntemin getirdiği riskler mevcuttur. Uygun bir ameliyat tekniği kullanıldığında ameliyat tekniğinin kendisine bağlı riskler çok ender olarak ortaya çıkar.​Ameliyat sonrasında tekrar kist oluşur mu?Özellikle çikolata kistleri tekrarlama olasılıkları nispeten yüksek kistlerdir ve bu nedenle ameliyat sonrasında nüksü önlemeye yönelik ek tedavi gerektirebilirler. Adet Gecikmesi Nedenleri. Adet Neden Gecikir? Adet döngüsü, bir adet kanamasının başladığı ilk günden diğer adet kanamasının başladığı ilk güne kadar geçen süreyi ifade eder. Kadınların büyük bir bölümünde adet döngüsü 28 gündür. Adetlerin 21 günden daha kısa aralıklarla tekrarlamasına sık adet görme, iki adet arasındaki sürenin 35 günü geçmesine de seyrek adet görme denilir. Adetler sırasında aşırı kanamaların olması, adet görme süresinin uzaması, az kanamalı ya da kısa süreli adet görme ve ara kanamalar da adet düzensizlikleri olduğunu Gecikmesi Kaç Gün Olur?Normal adet döngüsü siklüs bir kadında 21 ile 35 gün arasında değişir. Bir adet döngüsünün 35 günden uzun sürmesi durumu adet gecikmesi olarak kabul edilir.• Kadınların bazı dönemlerde normal olarak adet görmeme durumları vardır. Fizyolojik amenore olarak ifade edilen bu durum, ergenlik öncesi dönemi, gebelik ve emzirme dönemini ve de menopoz dönemini kapsar.• Adet kanamasının gecikmesi halinde ilk düşünülmesi gereken hamilelik olasılığıdır. Gebelik testiyle hamile olunmadığı tespit edilmişse adet gecikmesine yol açan nedenlerin araştırılması için muayene ve laboratuar tetkikleri yapılmalıdır.• Gebelik dışında adet gecikmesinin çok sayıda sebebi olabilir. Hormonal faktörler, üreme organları ile ilgili hastalıklar, ağır stres, yumurtanın geliştiği folikülün çatlamaması, aşırı zayıflık ve dengesiz beslenme, ağır fiziksel egzersizler ve kürtaj sonrası rahim içi yapışıklıklar adet gecikmesine yol açar.• Adet kanaması, hormon salgılayan çok sayıda salgı bezinin uyum içinde çalışması neticesinde olur. Bu salgı bezlerindeki herhangi bir düzensizlik adet gecikmesine yol açabilir.• Bazı hormonal denge bozukluklarının ilk belirtisi adet gecikmesi şeklinde olabilir. Bu tür hormon bozuklukları arasında en fazla görülenleri ise polikistik over sendromu, tiroid bezi fonksiyon bozuklukları ve prolaktin hormonunun salgı bozukluklarıdır. Bu grup hastalıklar arasında adet düzensizliklerine en çok neden olan da polikistik over sendromu olarak bilinen sorundur.• Tiroid bezinin az veya fazla çalışması sözkonusu olduğunda ya da prolaktin hormonu yüksekliğine yol açan hipofiz bezi hastalıklarında adet gecikmesi görülebilir. Hipofiz bezinden salgılanan prolaktin hormonu özellikle emzirme döneminde salgılanır. Prolaktin hormon yüksekliği olan kadınlarda adet gecikmesi ve göğüslerden süt gelmesi gibi belirtiler oluşur.• Polikistik over sendromu, düzenli yumurtlama olmaması ve buna bağlı olarak adet düzensizliği ve vücutta erkeklik hormonunun artmasının yol açtığı belirtilerle kendini gösterir. Erkeklik hormonunun artışı sebebiyle deri yağlanır ve akneler meydana gelir. Dudakların üst kısmında ve yanaklarda tüylenme oluşur. Polikistik over sendromunda adet gecikmelerinden sonra oluşan yoğun ve düzensiz kanamalar görülür.• Polikistik over sendromunda adet düzensizliğinin sebebi ovulasyon olmaması ya da ovulasyonun düzensiz olmasıdır. Ovulasyon yumurtlama olmadığında, progesteron salgısı da olmayacağı için adet gecikmesi görülür. Rahim iç tabakası kalınlaşır ve zamanla aşırı kalınlaşma neticesinde geç de olsa kanama oluşur. Ancak burdaki kanama, normal adetteki gibi düzenli ve normal miktarda değildir, fazla miktarda ve uzun süren adet kanamaları görülebilir.• Ağır fiziksel egzersizler de adet gecikmesine neden olabilir. Özellikle çocukluk döneminden itibaren ağır sporlarla uğraşanlarda yoğun olarak adet gecikmesine rastlanmaktadır. Bunun en önemli sebebi de vücuttaki yağ dokusunun gelişiminin, seconder seks gelişimini engelleyecek kadar az olmasıdır. Fazla ve ağır spor yapan genç kadınlarda, bu duruma beslenme bozukluğu da eklendiğinde östrojen azalır. Adet aralıklarının düzeni bozularak adet kanamasının hiç olmaması gibi bir durumla karşılaşılabilir.• Strese nedeniyle normal adet düzeninin değişikliğe uğraması sıkça görülen bir durumdur. Bazen yoğun stres dönemlerinde adetin gecikmesi ya da sık olması ve aşırı kanama gibi sorunların ortaya çıkması kaçınılmazdır. Yumurtalıklar, fiziksel ve duygusal streslerden etkilenir. Ancak bu düzensizlikler kalıcı olmaz. Beyin, güvenli ve rahat bir ortamda bulunduğunu algıladığında adet kanamalarını yeniden düzene sokar.• Yumurtalıklarda gelişebilecek endometriozis kistleri, yumurtalıkların iyi ve kötü huylu tümörleri gibi etkenlerde adet gecikmesine sebep olabilir.• Kürtajdan sonraki ilk adet genellikle 4 hafta sonra oluşur. Kürtajın yapıldığı gün adet kanamasının ilk günü olarak kabul edilir ve normalde kaç günde bir adet görülüyorsa o kadar süre geçtikten sonra ilk adetin olması gerekir. Ancak haftası büyük gebelerde kürtaj sonrası iki aya varan adet gecikmeleri olabilir. Bazen de rahmin iç bezlerinin aşırı kazınmasına bağlı hiç adet görememe durumu ortaya çıkabilir. Bu yüzden, kürtajdan 45 gün sonra adet görülmezse bir doktora gitmek yerinde yeralan metin haber ve bilgi amaçlı hazırlanmış olup, hekimin uygulayacağı teşhis ve tedavisinin yerine geçmez. Herhangi bir tedavi sürecine başlamadan önce mutlaka sağlık uzmanının görüş ve onayı alınmalıdır. Doktora Sorun Yumurtalık kistleri çoğunlukla zararsız ve kendiliğinden geçebilen kistler olmasına rağmen bazı türleri sağlık problemlerine yol açabilir. Bu nedenle yumurta kistleri türlerinin ve semptomlarının bilinmesi önemlidir. Siz de “Yumurtalık kisti nasıl geçer?”, “Yumurtalık kisti kaç cm olunca alınır?”, “Yumurtalık kisti adetle nasıl atılır?”, “Yumurtalık kisti nasıl erir?” gibi sıkça sorulan soruların cevaplarını merak ediyorsanız, yazımızda yumurtalık kistleri ile ilgili detaylı bilgiler bulabilirsiniz. Yumurtalık Kisti Nedir? Her kadında rahmin iki tarafında badem büyüklüğünde yumurtalık denen yapılar vardır. Menopoza girmemiş olan erişkin bir kadında her ay bu yumurtalıkların birinden yumurta salınır. Over ya da yumurtalık kisti de yumurtalıklarda ya da yumurtalığın yüzeyinde sıvı ile dolu kist gözlenmesi anlamına gelir. Birçok kadında hayatının bazı dönemlerinde yumurtalık kistleri geliştirebilir. Yumurtalık kistleri çok sık görülmekte olup fonksiyonel ve anormal olmak üzere iki çeşittir. Fonksiyonel kistler, yumurtalığın normal fonksiyonu gereği gelişirler. Genelde anormal kistlerden daha ufak olup tedaviye gerek kalmaksızın kendiliğinden yok olurlar. Yumurtalık Kisti Neden Olur? En sık görülen fonksiyonel kistler foliküler ve korpus luteum kistleridir. Foliküler kist, yumurtayı büyüten folikülün büyümesi ve içerisinde sıvı toplanması ile oluşur. Korpus luteum kisti, folikülden yumurta atıldıktan sonra oluşur. Hamilelik oluşmazsa korpus luteum kaybolur. Ancak, bazen bu yapı büyüme gösterir ve içerisinde sıvı veya kan dolu olarak yumurtalıkta yer alır. En sık rastlanan anormal kistler dermoid kistlerdir. Bu kistler yapıları itibariyle deriye benzemekte, bazen içlerinde kemik, kıl ve kıkırdak parçaları bulunabilmektedir. Aşağıda sayılan bazı risk faktörleri yumurtalık kisti nedenleri arasında sayılabilir. Hormonal Problemler Hormonal problemler yumurtalık kistine neden olabileceği gibi infertilite kısırlık tedavisinde kullanılan klomifen etken maddesi içeren ilaçlar da yumurtalık kisti oluşumunu tetikleyebilir. Bu ilaçlar zaten yumurtlamanın sağlanması için reçete edilen ilaçlar olduğundan kist oluşumu doğal değerlendirilir. Gebelik Gebelerde hormonal değişikliklere bağlı olarak yumurtalıklarda kist oluşabilir ve bu kist hamilelik boyunca yumurtalıklarda kalabilir. Endometriozis Çikolata kisti olarak da adlandırılan uterus endometrial hücrelerin uterusunuzun dışında büyümesine neden olur. Dokulardan bazıları yumurtalıklarınıza eklenebilir ve bir büyüme oluşturabilir. Pelvik Enfeksiyon Yumurtalıklara kadar yayılan pelvik enfeksiyonlar, kistlere neden olabilir. Yumurtalık Kisti Geçmişi Daha önce herhangi bir nedenle yumurtalık kisti ameliyatı geçirmiş kişiler, tekrar yumurtalık kisti oluşturmaya daha yatkındır. Yumurtalık Kisti Belirtileri Nelerdir? Çoğu yumurtalık kisti rahatsızlık vermez, küçük boyuttadır ve zararsızdır. Bu kistlerin çoğunluğu tedaviye gerek kalmadan birkaç ay içerisinde kendiliğinden kaybolur. Bununla birlikte, bazı yumurtalık kistleri özellikle yırtılmış olanlar çeşitli semptomlara neden olabilir. Düzensiz ve Ağrılı Adet Görme Yumurtalık kistlerinde gözlenen en belirgin semptom, düzensiz ve ağrılı adettir. Adet kanaması normalden daha ağır ya da hafif olabilir. Bazı durumlarda adet günü henüz gelmemesine rağmen, hatta adet kanaması bittikten 4-5 gün sonra tekrar kanama başlayabilir. Pelviste Ağrı Kist büyüdükçe pelvise baskı yapar bu da ağrıya sebep olabilir. Ağrı sürekli veya aralıklı olarak hissedilebilir. Bazı kişiler ağrıyı egzersiz sonrasında ya da cinsel ilişki sonrasında hissetse de ağrı hep aynı noktada hissedilir. Pelvik bölgede sol tarafta ağrı hissedilmesi sol yumurtalık kisti belirtileri, sağ tarafta ağrı hissedilmesi de sağ yumurtalık kisti belirtileri arasında sayılabilir. Yumurtalık kistinin fazla büyümesi durumunda torsiyon denen ve kan akımının kesilmesine neden olan durum ortaya çıkabilir. Bu duruma şiddetli ağrılar eşlik edebilir. Şişkinlik Hissi Şişkinlik hissi yumurtalık kistlerinde çok bildirilen bir şikayettir. Bazı kadınlar kilo aldığını zannedip bu önemli belirtiyi atlayabilirler. Eğer sadece midenizde bir şişkinlik hissediyor ama genel kilonuzda bir değişiklik görmüyorsanız, şişkinliğiniz hiçbir şekilde geçmiyorsa, bu yumurtalık kisti belirtisi olabilir. Kistlerin boyutları büyüdükçe şişkinlik problemi de artacaktır. Uyluk ya da Sırt Ağrısı Daha az sıklıkta rastlanan bu belirtide kist bazen fazla büyüdüğü zaman yerleştiği yere bağlı olarak pelvisin arka tarafından geçen sinirlere baskı yapabilir. Bu da kişide özellikle sırt ya da uyluklara yayılan bir ağrı hissine neden olabilir. Cinsel İlişki Sırasında Ağrı Sağlıklı bir bireyde cinsel ilişki sırasında ağrı olmaz. Eğer cinsel ilişki sırasında ağrı hissediliyorsa bu bir sağlık problemine işaret eder. Yumurtalık kisti sorunu yaşayan kadınlar cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında ağrı duyabilirler. Tokluk Hissi Yine kistin boyutuna ve yerleşme alanına bağlı olarak kişide tokluk hissi oluşabilir. Kişi çok az yiyerek doyduğunu hissedebilir ya da tamamen iştahsızlık gelişebilir. Sık İdrara Çıkma Yumurtalık kisti olan hastalarda bazen sık idrara çıkma ya da idrarı boşaltamama hissi oluşur. Bu da kistlerin mesaneye baskı yapması ile ilgili bir durumdur. Kabızlık Kabızlık ve ağrılı dışkılama da yumurtalık kistlerinden kaynaklanabilen ve sık gözlenen şikayetlerdir. Aşırı Tüylenme Yumurtalık kistlerinin neden olduğu hormonal değişikliklere bağlı olarak vücutta aşırı tüylenme ve göğüslerde hassasiyet gibi şikayetler de gözlenebilir. Yumurtalık Kisti Tanısı Nasıl Konur? Tıbbi hikaye Fizik muayene Ultrasonografik inceleme Abdominal komputerize tomografi CT Magnetik resonans incelemesi MRI İdrar yolları filmi Yumurtalık kistlerine bazen tanı koymak zor olabilmektedir. Muayeneyi yapan doktorun hissettiği kitlenin yumurtalığa bası yapan bir komşu organ, örneğin dolu bir bağırsak, mesane olabileceği akılda tutulmalıdır. Bu durumda ultrasonografi hem kistin varlığını hem de büyüklüğünü göstermesi açısından oldukça faydalıdır. Anormal kistler genellikle 5 cm.’nin üzerindedir. Yumurta Kisti Patlaması Nedir? Yumurta kisti büyüdükçe bazen etrafındaki çeper yırtılıp bir miktar kan ile birlikte dışarı atılabilir. Çoğu zaman hasta küçük çaptaki kistlerin yırtılmalarını fark etmeyebilir. Fakat kimi büyük kistlerde yumurtalık kisti patlaması, kanama ve şiddetli ağrıyla birlikte seyreder. Hatta karın içerisinde kan toplanabilir, bu durumlar acil müdahale gerektirebilir. Yumurtalık Kisti Çeşitleri Nelerdir? İki farklı tür yumurtalık kisti bulunur. Bunlar fonksiyonel yumurtalık kisti ve patolojik yumurtalık kistidir. Fonksiyonel Yumurtalık Kistleri En sık gözlenen kist çeşididir. Kısa sürelidir, kendiliğinden kaybolur ve normal adet döngüsünün bir parçasıdır. Fonksiyonel yumurtalık kistleri de kendi aralarında ikiye ayrılır Foliküler Kistler En sık gözlenen fonksiyonel yumurtalık kisti foliküler kistlerdir. Yumurta, büyüyen yumurtayı korumak için sıvı içeren bir folikülde oluşur. Yumurta bırakıldığında folikül patlar. Bazı durumlarda, folikül sıvısını dökmez ve yumurtayı serbest bıraktıktan sonra daralmaz veya yumurtayı bırakmaz. Bu durumda folikül sıvıyla şişer ve böylece foliküler yumurtalık kisti oluşur. Folikül kisti, birkaç hafta içinde kaybolur. Luteal Yumurtalık Kistleri Fonksiyonel yumurtalık kistlerinin daha az görünen türüdür. Yumurta serbest bırakıldıktan sonra corpus luteum olarak bilinen dokuyu geride bırakır. Luteal kistler, corpus luteum kanla dolduğunda gelişebilir. Bu tip kistlerin geçmesi foliküler kistlerden daha uzun sürer. Normalde birkaç ay içinde kaybolur, fakat bazen ani ağrı ve kanamaya neden olacak şekilde bölünebilir veya yırtılabilir. Patolojik Kistler Patolojik kistler, iyi huylu olabildikleri gibi malign kanserli de olabilirler. Patolojik kistler de kendi aralarında ikiye ayrılır Dermoid Kistler Kistik Teratomlar Dermoid kistler, 30 yaşın altındaki kadınlarda en sık gözlenen kist türüdür. Genellikle iyi huyludur. Yumurta yapan hücrelerden oluşurlar. İyi huylu olsalar da bu kistlerin cerrahi olarak çıkarılması gerekir. Sisteinomlar Yumurtalık Kistadenomları Sisteinomlar 40 yaş üzeri kadınlarda daha yaygındır. Yumurtalığın dış kısmını kaplayan hücrelerden gelişen sisteinomların içi mukus benzeri bir madde ile doludur. Bu kistler yumurtalık içinde büyümezler, bunun yerine bir sap ile yumurtalığa bağlanırlar. Nadiren kanserli olsalar da cerrahi olarak çıkarılmaları gerekir. Yumurtalık Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır? Yumurtalık kisti tedavisi yaşa, kistin büyüklüğüne ve hastanın menopoz durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Birçok kist kendiliğinden geçtiği için hekim bazen sadece gözlem yapar. Yumurtalık kistlerinin tedavisinde doğum kontrol hapları reçetelenebilir. Kist fazla büyükse ve sağlığı olumsuz etkileyen semptomlara neden oluyorsa cerrahi tedaviye gerek duyulabilir. Kistler genellikle yumurtalık alınmadan çıkartılabilmektedir. Ancak bazı durumlarda, yumurtalığın tümü, beraberindeki tüple beraber çıkartılması gerekebilir. İki adet yumurtalık ve iki adet tüp olduğu için bunlardan birinin alınması durumunda yine de kendiliğinden hamile kalma şansınız bulunmaktadır. Bazı kistler tekrar oluşabilir, bazen kanser şeklinde olabilir. Bu nedenle, eğer menopozdaysanız veya çocuk yapmayı düşünmüyorsanız hepsinin alınması daha doğru olabilir. Yumurta Kisti Kaç Santim Olunca Alınır? Yumurta kistinin alınmasında tek parametre kistin büyüklüğü değildir. Kist 6 cm’den büyükse, içerisi katı gözlemleniyorsa, büyüme eğilimi gösteriyorsa cerrahi müdahale düşünülebilir. Yumurtalık Kistini Engellemek için Ne Yapılabilir? Yumurtalıklarınızda herhangi bir belirti fark etmeniz durumunda hemen doktorunuza görünmelisiniz. Doktorunuzun söyleyeceği sıklıkta jinekolojik muayene ve pap-smear testi yaptırmanız gerekmektedir. Yumurtalık Kisti Ameliyatı Nasıl Yapılır? Yumurtalık kistinin boyutuna, kötü huylu olup olmamasına bağlı olarak hekiminiz açık laparotomi ya da kapalı laparoskopi ameliyat önerebilir. Laparoskopi ile yapılan ameliyatlarda cerrah, küçük kesiler yardımıyla kiste ulaşır. Çoğu durumda, hasta aynı gün eve gidebilir. Bu tip ameliyatlar genellikle doğurganlığı etkilemez ve iyileşme süreleri hızlıdır. Laparotomi olarak adlandırılan açık ameliyatlar genelde kistin kanserli olduğundan şüphelenildiğinde tavsiye edilir. Kasık tüylerinin başladığı alandan itibaren uzun bir kesi açılır ve kist çıkarılarak biyopsi için laboratuvara gönderilir. Test için alınan parça tehlikeli gözükürse yumurtalık ve gerekli görünen diğer organlar alınabilir. İyileşme süreci laparoskopiye göre daha uzun sürer. Hasta genellikle 2 gün hastanede kalır. Bu iki ameliyat da genel anestezi altında uygulanır.

yumurtalık kisti belirtileri adet kaç gün geciktirir